Πώς να Επιλέξετε τον Κατάλληλο Υπνοθεραπευτή

Η επιλογή ενός επαγγελματία υπνοθεραπευτή είναι μια προσωπική και σημαντική απόφαση. Η εκπαίδευση και τα επαγγελματικά προσόντα έχουν ουσιαστική σημασία, αλλά δεν αποτελούν τα μόνα κριτήρια. Εξίσου σημαντικά είναι η ακεραιότητα, η συναισθηματική ωριμότητα, η ικανότητα ουσιαστικής ακρόασης, ο σεβασμός στα προσωπικά όρια και η αναγνώριση της μοναδικότητας κάθε ανθρώπου.

Ένας κατάλληλα εκπαιδευμένος επαγγελματίας θα πρέπει να μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια πού εκπαιδεύτηκε, ποια επαγγελματικά προσόντα διαθέτει, ποιο είναι το πεδίο της επάρκειάς του και σε ποιους επαγγελματικούς φορείς είναι εγγεγραμμένος.

Όπου υπάρχει δημόσιο επαγγελματικό μητρώο, είναι χρήσιμο η εγγραφή του να είναι ενεργή και να μπορεί να επιβεβαιωθεί. Είναι επίσης σημαντικό να διαθέτει κατάλληλη ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης, να δεσμεύεται από κώδικα δεοντολογίας, να συμμετέχει σε συνεχιζόμενη επαγγελματική ανάπτυξη και να γνωρίζει πότε μια περίπτωση χρειάζεται παραπομπή ή συνεργασία με άλλον επαγγελματία υγείας.

Επαγγελματική Εγγραφή και Δεοντολογία

Το National Council for Hypnotherapy (NCH), UK διατηρεί δημόσιο μητρώο ενεργών εγγεγραμμένων υπνοθεραπευτών. Το ίδιο το NCH αναφέρει ότι το μητρώο του αφορά επαγγελματίες που πληρούν τις απαιτήσεις του ως προς την εκπαίδευση, τη δεοντολογία και την επαγγελματική ασφάλιση. Τα μέλη δεσμεύονται από τον Κώδικα Δεοντολογίας και Επαγγελματικής Συμπεριφοράς του οργανισμού.

Η δεοντολογία δεν αφορά μόνο την εμπιστευτικότητα. Περιλαμβάνει τον σεβασμό στην αξιοπρέπεια και την αυτονομία του ανθρώπου, την υπεύθυνη άσκηση μέσα στα όρια της επαγγελματικής επάρκειας και την υποχρέωση του επαγγελματία να αναγνωρίζει πότε οι ανάγκες ενός ανθρώπου υπερβαίνουν το πεδίο της πρακτικής του. Ο ισχύων Κώδικας του NCH προβλέπει ότι, όταν οι κλινικές ανάγκες ενός πελάτη βρίσκονται έξω από το scope of practice του επαγγελματία, εκείνος οφείλει να τον ενημερώσει για κατάλληλη πρόσθετη υποστήριξη ή φροντίδα.

Αντίστοιχα, το Complementary and Natural Healthcare Council (CNHC), UK είναι ανεξάρτητος ρυθμιστικός φορέας συμπληρωματικής φροντίδας υγείας και διατηρεί εθελοντικό μητρώο επαγγελματιών. Το μητρώο του είναι διαπιστευμένο από την Professional Standards Authority for Health and Social Care. Μεταξύ των επαγγελματικών πεδίων που καταχωρίζει περιλαμβάνονται τόσο η Hypnotherapy όσο και η Craniosacral Therapy.

Οι εγγεγραμμένοι επαγγελματίες του CNHC δεσμεύονται από Κώδικα Δεοντολογίας, πρέπει να διαθέτουν επαγγελματική ασφάλιση και να συμμετέχουν σε συνεχιζόμενη επαγγελματική ανάπτυξη (CPD).

Όταν Χρησιμοποιείται NLP

Όταν το NLP αποτελεί μέρος της προσέγγισης ενός επαγγελματία, είναι χρήσιμο να διευκρινίζεται ποια συγκεκριμένη εκπαίδευση και πρακτική κατάρτιση έχει ολοκληρώσει. Δεν αρκεί η αναφορά ενός τίτλου ή μιας τεχνικής. Ο επαγγελματίας χρειάζεται να γνωρίζει πώς, πότε και μέσα σε ποια όρια χρησιμοποιεί κάθε εργαλείο και να το εντάσσει υπεύθυνα στο ευρύτερο πλαίσιο της εκπαίδευσης και της πρακτικής του. Η χρήση μιας τεχνικής δεν αντικαθιστά την ολοκληρωμένη επαγγελματική κατάρτιση, την κλινική κρίση, την εποπτεία ή τη δεοντολογική ευθύνη.

Η Σημασία της Επαγγελματικής Εποπτείας

Η τακτική επαγγελματική εποπτεία αποτελεί σημαντικό στοιχείο υπεύθυνης θεραπευτικής πρακτικής. Προσφέρει έναν εμπιστευτικό και οργανωμένο χώρο μέσα στον οποίο ο επαγγελματίας μπορεί να εξετάζει την εργασία του, να αναγνωρίζει δυσκολίες, να συζητά ζητήματα δεοντολογίας, να παρατηρεί προσωπικές αντιδράσεις και να συνεχίζει να εξελίσσει τις θεραπευτικές του δεξιότητες.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις του NCH, κατά τα πρώτα τρία χρόνια μετά την απόκτηση των επαγγελματικών προσόντων και μέχρι τη συμπλήρωση τουλάχιστον 300 ωρών εργασίας με πελάτες, απαιτείται οργανωμένη εποπτεία με εγκεκριμένο επόπτη. Το NCH ορίζει ως ελάχιστο επίπεδο εποπτείας 30 λεπτά τον μήνα ή κατά μέσο όρο έξι ώρες ετησίως, ενώ η πραγματική συχνότητα μπορεί να αυξάνεται ανάλογα με τον φόρτο και τις ανάγκες της πρακτικής. Η εποπτεία, όμως, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως τυπική υποχρέωση των πρώτων ετών.

Σε διεθνές επίπεδο, επαγγελματικοί και επιστημονικοί φορείς όπως η ASCH, η ESH και η ISH υπογραμμίζουν ότι η χρήση της ύπνωσης πρέπει να πραγματοποιείται μέσα στα όρια της βασικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και επάρκειας του θεραπευτή. Η εκπαίδευση στην ύπνωση δεν αντικαθιστά το ευρύτερο επαγγελματικό υπόβαθρο, αλλά εντάσσεται σε αυτό.

Ένας υπεύθυνος επαγγελματίας δεν θεωρεί ότι η εμπειρία τον απαλλάσσει από την ανάγκη αναστοχασμού και συνεχούς εξέλιξης. Παραμένει πρόθυμος να μαθαίνει, να δέχεται επαγγελματική καθοδήγηση και να αναγνωρίζει πότε οι ανάγκες ενός ανθρώπου βρίσκονται έξω από τα όρια της εκπαίδευσης ή της επαγγελματικής του επάρκειας. Όταν χρειάζεται, θα πρέπει να μπορεί να παραπέμψει ή να συνεργαστεί με κατάλληλα καταρτισμένο ιατρό, ψυχίατρο, ψυχολόγο ή άλλον επαγγελματία υγείας.

Αυτογνωσία και Συναισθηματική Ωριμότητα

Η επαγγελματική εκπαίδευση, από μόνη της, δεν αρκεί για να δημιουργήσει μια ασφαλή θεραπευτική σχέση. Χρειάζονται επίσης αυτογνωσία, συναισθηματική σταθερότητα και η δυνατότητα του θεραπευτή να εξετάζει με ειλικρίνεια τις δικές του αντιδράσεις, ευαισθησίες και δυσκολίες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας θεραπευτής πρέπει να είναι «τέλειος» σε προσωπικό επίπεδο ή ότι δεν θα αντιμετωπίζει ποτέ δικές του προκλήσεις. Σε επαγγελματικό επίπεδο, όμως, χρειάζεται επαρκής κατάρτιση, σαφές πλαίσιο, δεοντολογία και επίγνωση των ορίων του.

Σημαίνει επίσης ότι αναλαμβάνει την ευθύνη για τον δικό του συναισθηματικό κόσμο, αναζητά προσωπική ή επαγγελματική υποστήριξη όταν τη χρειάζεται και φροντίζει ώστε τα ανεπεξέργαστα προσωπικά του βιώματα να μην καθορίζουν τη σχέση με τον άνθρωπο που τον εμπιστεύεται. Χρειάζεται να μπορεί να παραμένει παρών όταν αναδύονται δύσκολα συναισθήματα, χωρίς να γίνεται επικριτικός, αμυντικός ή να κατακλύζεται από αυτά.

Παράλληλα, είναι σημαντικό να αναγνωρίζει ότι ο ρόλος του δεν είναι να «σώσει», να διαμορφώσει ή να ελέγξει τον άλλον. Ρόλος του είναι να διευκολύνει μια διαδικασία μέσα στην οποία ο άνθρωπος μπορεί να ενισχύσει τη δική του επίγνωση, να αναγνωρίσει τις επιλογές του και να αξιοποιήσει τις εσωτερικές του δυνατότητες.

Οι Ανθρώπινες Ποιότητες του Θεραπευτή

Πέρα από τα τυπικά προσόντα, υπάρχει και η ανθρώπινη διάσταση της θεραπευτικής σχέσης. Για εμένα, η σχέση αυτή χρειάζεται να στηρίζεται στη ζεστασιά, την ταπεινότητα, την υπομονή, τον σεβασμό και την αληθινή συμπόνια.

Στη δική μου προσωπική και θεραπευτική στάση, ιδιαίτερη θέση έχει αυτό που αντιλαμβάνομαι ως συμπόνια κατά το πρότυπο του Χριστού: καλοσύνη χωρίς επίκριση, αγάπη χωρίς αίσθηση ανωτερότητας και φροντίδα χωρίς έλεγχο. Αυτή είναι μια προσωπική αξιακή θέση και όχι ένα γενικό επαγγελματικό κριτήριο. Για εμένα, όμως, επηρεάζει βαθιά τον τρόπο με τον οποίο επιλέγω να στέκομαι απέναντι στον άνθρωπο που μου εμπιστεύεται την ιστορία του.

Ένας καλός θεραπευτής χρειάζεται να μπορεί να συνδυάζει την ευαισθησία με την εσωτερική σταθερότητα: να έχει το θάρρος να παραμένει παρών χωρίς να γίνεται σκληρός και την ικανότητα να ακούει χωρίς να βιάζεται να ερμηνεύσει. Η διαίσθηση μπορεί να έχει θέση μέσα στη θεραπευτική σχέση, δεν θα πρέπει όμως να υποκαθιστά την εκπαίδευση, την εμπειρία, τη δεοντολογία ή την πραγματικότητα του ανθρώπου που βρίσκεται απέναντί μας.

Ο θεραπευτής δεν θα πρέπει να επιβάλλει τη δική του ερμηνεία ούτε να οδηγεί κάποιον σε ένα συμπέρασμα προτού εκείνος είναι έτοιμος να το αναγνωρίσει ως δικό του. Η υπομονή, η προσεκτική παρουσία και η ήπια επιμονή είναι συχνά περισσότερο θεραπευτικές από την προσπάθεια να προκληθεί μια άμεση ή εντυπωσιακή αντίδραση.

Εμπιστοσύνη, Όρια και Αυτονομία

Μια ασφαλής θεραπευτική σχέση δεν βασίζεται στην εξουσία ή στην εξάρτηση. Βασίζεται στην εμπιστοσύνη, την ενημερωμένη συγκατάθεση, την εμπιστευτικότητα, τα σαφή όρια και την ειλικρινή επικοινωνία. Το άτομο χρειάζεται να γνωρίζει τι προτείνεται και για ποιο λόγο. Θα πρέπει επίσης να αισθάνεται ελεύθερο να κάνει ερωτήσεις, να μη δεχθεί μια τεχνική ή να ζητήσει να σταματήσει προσωρινά μια διαδικασία.

Ο επαγγελματίας δεν θα πρέπει να δίνει μη ρεαλιστικές υποσχέσεις, να εγγυάται αποτελέσματα ή να καλλιεργεί την πεποίθηση ότι μόνο ο ίδιος ή μία συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να βοηθήσει. Ο στόχος δεν είναι η δημιουργία εξάρτησης από τον θεραπευτή.

Είναι η σταδιακή ενίσχυση της ικανότητας του ανθρώπου να αναγνωρίζει τον εαυτό του, να εμπιστεύεται περισσότερο τις δικές του δυνατότητες και να συμμετέχει ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν τη ζωή και τη θεραπευτική του πορεία.

Όταν η επαγγελματική κατάρτιση, η δεοντολογική υπευθυνότητα, τα σαφή όρια και η ανθρώπινη σύνδεση συνυπάρχουν, δημιουργείται μια πιο ασφαλής βάση για τη θεραπευτική εργασία. Η εμπιστοσύνη δεν εγγυάται ένα συγκεκριμένο ή άμεσο αποτέλεσμα. Επιτρέπει όμως στη διαδικασία να εξελιχθεί με μεγαλύτερη ειλικρίνεια, ασφάλεια και σεβασμό.

Τι να Ελέγξετε Πριν Επιλέξετε Υπνοθεραπευτή

Πριν ξεκινήσετε μια συνεργασία, είναι εύλογο να ελέγξετε:

• πού και για πόσο χρόνο έχει εκπαιδευτεί ο επαγγελματίας,
• ποια πιστοποιημένα επαγγελματικά προσόντα διαθέτει και αν μπορούν να επαληθευτούν,
• αν είναι ενεργό μέλος αναγνωρισμένου επαγγελματικού φορέα ή μητρώου,
• αν διαθέτει επαγγελματική ασφάλιση και ακολουθεί σαφή κώδικα δεοντολογίας,
• αν συμμετέχει σε συνεχιζόμενη εκπαίδευση και επαγγελματική εποπτεία,
• και αν μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια τι μπορεί να αναλάβει, τι δεν εμπίπτει στην επάρκειά του και πότε θα προτείνει παραπομπή ή συνεργασία με άλλον επαγγελματία υγείας.

Ένας σοβαρός επαγγελματίας δεν θα πρέπει να ενοχλείται από αυτές τις ερωτήσεις. Αντίθετα, θα πρέπει να μπορεί να απαντήσει σε αυτές με διαφάνεια.

Η Δική μου Επαγγελματική Στάση

Στη δική μου πρακτική, η συνεχιζόμενη εκπαίδευση, η εποπτεία και η αναστοχαστική εργασία αποτελούν σταθερά στοιχεία της επαγγελματικής μου πορείας. Ως διαπιστευμένο μέλος του National Council for Hypnotherapy — MNCH (Acc.), κάτοχος του HPD, NCH Supervisor και εγγεγραμμένο μέλος του CNHC, θεωρώ τη δεοντολογική υπευθυνότητα, την επαγγελματική εξέλιξη και την αναγνώριση των ορίων της πρακτικής μου αναπόσπαστα στοιχεία της φροντίδας που προσφέρω.

Πρόθεσή μου είναι να συναντώ κάθε άνθρωπο χωρίς επίκριση, να εργάζομαι μέσα στα όρια της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής μου επάρκειας και να δημιουργώ μια σχέση μέσα στην οποία μπορεί να αισθάνεται σεβαστός, να νιώθει ότι ακούγεται πραγματικά και να παραμένει ελεύθερος να είναι ο εαυτός του.