Φοβία Αεροπλάνου

Φοβία Αεροπλάνου

«Ο στόχος δεν είναι να πιέσετε τον εαυτό σας να μη φοβάται, αλλά να εκπαιδεύσετε τον νου και το σώμα σας ώστε να ανταποκρίνονται στην πτήση με μεγαλύτερη ηρεμία, ασφάλεια και αυτοπεποίθηση.»

Ο φόβος του αεροπλάνου ή φόβος πτήσης μπορεί να εμφανίζεται ως μια ήπια ανησυχία πριν από το ταξίδι ή ως έντονη φοβική αντίδραση που οδηγεί σε κρίσεις πανικού και πλήρη αποφυγή των πτήσεων. Όταν η ένταση του φόβου είναι δυσανάλογη προς τον πραγματικό κίνδυνο και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή ζωή, μπορεί να εντάσσεται στις ειδικές φοβίες. Για ορισμένους ανθρώπους, η ανησυχία ξεκινά από τη στιγμή που σκέφτονται να κλείσουν ένα αεροπορικό εισιτήριο. Για άλλους, κορυφώνεται κατά τη μετάβαση στο αεροδρόμιο, την επιβίβαση, την απογείωση ή τις αναταράξεις. Η συνεχής αναμονή ότι «κάτι κακό θα συμβεί» μπορεί να κρατά το νευρικό σύστημα σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης πολύ πριν από την πραγματική πτήση. Ο φόβος αυτός μπορεί να περιορίσει τα προσωπικά και επαγγελματικά ταξίδια, να δυσκολέψει τη συμμετοχή σε οικογενειακές διακοπές ή σημαντικές κοινωνικές περιστάσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να επηρεάσει ακόμη και την επαγγελματική εξέλιξη. Κάποιοι άνθρωποι συνεχίζουν να ταξιδεύουν, αλλά το κάνουν κάτω από έντονη ψυχολογική και σωματική πίεση.

Πώς Μπορεί να Βοηθήσει η Κλινική Υπνοθεραπεία

---

Η Κλινική Υπνοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί υποστηρικτικά για τη διαχείριση του άγχους που συνδέεται με την πτήση. Μέσα σε κατάσταση χαλάρωσης και εστιασμένης προσοχής, το άτομο μπορεί να αναγνωρίσει τις σκέψεις, τις εικόνες, τις σωματικές αισθήσεις και τις προηγούμενες εμπειρίες που ενεργοποιούν ή συντηρούν τον φόβο. Με τη χρήση θεραπευτικής νοερής απεικόνισης μπορεί να γίνει σταδιακή εξοικείωση με διαφορετικά στάδια του ταξιδιού: την προετοιμασία, τη διαδρομή προς το αεροδρόμιο, την αναμονή, την επιβίβαση, την απογείωση, την παραμονή στο αεροσκάφος και την προσγείωση. Η διαδικασία πραγματοποιείται με ρυθμό που επιτρέπει στο άτομο να παραμένει μέσα σε ένα διαχειρίσιμο επίπεδο ενεργοποίησης, χωρίς να αισθάνεται ότι πιέζεται ή κατακλύζεται.

Παράλληλα, μπορούν να καλλιεργηθούν δεξιότητες αυτορρύθμισης, όπως η σταθεροποίηση της αναπνοής, η μετατόπιση της προσοχής, η χαλάρωση του σώματος και η διαφορετική ερμηνεία φυσιολογικών αισθήσεων που προηγουμένως συνδέονταν αυτόματα με κίνδυνο. Η επιστημονική βιβλιογραφία για την ύπνωση δείχνει ότι μπορεί να συμβάλει στη μείωση του άγχους, ιδιαίτερα όταν ενσωματώνεται σε μια ευρύτερη ψυχολογική παρέμβαση. Οι αισθήσεις αυτές είναι πραγματικές, ακόμη και όταν δεν υπάρχει άμεσος εξωτερικός κίνδυνος. Συχνά αποτελούν μέρος της αντίδρασης συναγερμού του οργανισμού. Όταν ένα άτομο φοβάται και τις ίδιες τις σωματικές αισθήσεις του άγχους, μπορεί να δημιουργηθεί ένας κύκλος στον οποίο η ανησυχία ενισχύει τα συμπτώματα και τα συμπτώματα ενισχύουν ακόμη περισσότερο την ανησυχία.

Συχνά Συμπτώματα

---

Ο φόβος πτήσης μπορεί να συνοδεύεται από:

• ταχυπαλμία ή έντονη αίσθηση των καρδιακών παλμών,
• εφίδρωση και τρέμουλο,
• ξηροστομία,
• ναυτία ή δυσφορία στο στομάχι,
• ζάλη ή αίσθημα αστάθειας,
• δυσκολία στην αναπνοή ή αίσθημα έλλειψης αέρα,
• σφίξιμο στο στήθος ή μυϊκή ένταση,
• αίσθημα απώλειας ελέγχου,
• φόβο λιποθυμίας ή κρίσης πανικού,
• έντονη ανάγκη διαφυγής από το αεροσκάφος.

Από Πού Μπορεί να Προέρχεται ο Φόβος

---

Ο φόβος του αεροπλάνου δεν έχει πάντοτε μία συγκεκριμένη αιτία. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από μια δύσκολη πτήση, έντονες αναταράξεις, μια κρίση πανικού μέσα στο αεροσκάφος ή μια περίοδο αυξημένου άγχους. Μπορεί επίσης να αναπτυχθεί χωρίς να υπάρχει κάποιο σαφές προηγούμενο περιστατικό. Για τον λόγο αυτό, δεν εφαρμόζεται το ίδιο πρόγραμμα σε όλους. Η αναζήτηση μιας μοναδικής «ρίζας» του φόβου δεν είναι πάντοτε δυνατή ούτε απαραίτητη. Σημαντικότερο είναι να κατανοηθεί πώς ενεργοποιείται και πώς συντηρείται ο φόβος στο παρόν. Συχνά ο γενικός όρος «φοβάμαι το αεροπλάνο» περιλαμβάνει διαφορετικούς επιμέρους φόβους, όπως:

• φόβο ατυχήματος ή θανάτου,
• φόβο των αναταράξεων,
• κλειστοφοβία,
• φόβο ύψους,
• δυσφορία λόγω πολυκοσμίας,
• φόβο απώλειας ελέγχου,
• φόβο εγκλωβισμού ή αδυναμίας διαφυγής,
• φόβο εμφάνισης κρίσης πανικού μπροστά σε άλλους ανθρώπους,
• αυξημένη ευαισθησία στις σωματικές αισθήσεις.

Ο Κύκλος της Αποφυγής

---

Η αποφυγή μιας πτήσης προσφέρει συνήθως άμεση ανακούφιση. Μακροπρόθεσμα, όμως, μπορεί να ενισχύσει την πεποίθηση ότι η πτήση είναι αδύνατο να αντιμετωπιστεί. Έτσι, ο φόβος διατηρείται ή επεκτείνεται και σε άλλα ερεθίσματα, όπως η κράτηση εισιτηρίων, οι ειδήσεις για αεροπορικά περιστατικά ή ακόμη και η θέα ενός αεροσκάφους. Οι προσεγγίσεις που περιλαμβάνουν σταδιακή και ελεγχόμενη έκθεση στα φοβικά ερεθίσματα διαθέτουν την ισχυρότερη ερευνητική υποστήριξη για τις ειδικές φοβίες. Στο πλαίσιο της υπνοθεραπείας, η νοερή εξοικείωση μπορεί να λειτουργήσει ως μέρος μιας ευρύτερης, προσεκτικά διαβαθμισμένης διαδικασίας προετοιμασίας.

Η Συμπληρωματική Συμβολή του NLP

---

Επιλεγμένα εργαλεία του Νευρογλωσσικού Προγραμματισμού μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά για τη διερεύνηση των εσωτερικών εικόνων, του εσωτερικού διαλόγου και των αυτόματων προβλέψεων που συνδέονται με την πτήση. Μέσα από νοερή επεξεργασία και πρόβα μπορούν να δημιουργηθούν περισσότερο λειτουργικές αντιδράσεις απέναντι σε συγκεκριμένα ερεθίσματα, όπως η απογείωση, οι ήχοι του αεροσκάφους ή οι αναταράξεις. Το NLP δεν παρουσιάζεται ως αυτοτελής, επιστημονικά τεκμηριωμένη θεραπεία της φοβίας. Χρησιμοποιείται ως συμπληρωματικό εργαλείο προσωπικής ανάπτυξης και αλλαγής, μέσα σε ένα ευρύτερο εξατομικευμένο πλαίσιο.

Εξατομικευμένη Διαδικασία Συνεδριών

---

Η διαδικασία ξεκινά με τη λήψη αναλυτικού ιστορικού και τη διερεύνηση των ιδιαίτερων ερεθισμάτων που προκαλούν φόβο. Εξετάζονται η ένταση και η διάρκεια των συμπτωμάτων, προηγούμενες εμπειρίες πτήσης, τυχόν κρίσεις πανικού, η παρουσία κλειστοφοβίας ή άλλων φοβιών και ο τρόπος με τον οποίο η αποφυγή επηρεάζει τη ζωή σας. Για αρκετούς ανθρώπους μπορεί να σχεδιαστεί μια σύντομη, εστιασμένη διαδικασία περίπου τριών έως τεσσάρων συνεδριών.

Περισσότερες συνεδρίες μπορεί να χρειαστούν όταν ο φόβος συνδέεται με κρίσεις πανικού, τραυματικές εμπειρίες, γενικευμένο άγχος ή άλλες δυσκολίες. Κατά τη διάρκεια των συνεδριών μπορείτε να προετοιμαστείτε τόσο για μια ομαλή όσο και για μια περισσότερο απαιτητική πτήση, χωρίς να δημιουργείται η μη ρεαλιστική προσδοκία ότι θα ελέγχετε όλες τις εξωτερικές συνθήκες. Ο στόχος είναι να αναπτύξετε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στη δική σας ικανότητα να διαχειρίζεστε τις σκέψεις, τις αισθήσεις και τις αντιδράσεις σας. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία και το πώς μπορεί να προσαρμοστεί στις δικές σας ανάγκες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου για μια πρώτη ενημέρωση.

Βιβλιογραφία

• Valentine, K. E., Milling, L. S., Clark, L. J., & Moriarty, C. L. (2019). The Efficacy of Hypnosis as a Treatment for Anxiety: A Meta-Analysis. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 67(3), 336–363.
• Oakes, M., & Bor, R. (2010). The Psychology of Fear of Flying (Part I): A Critical Evaluation of Current Perspectives on the Nature, Prevalence and Etiology of Fear of Flying. Travel Medicine and Infectious Disease, 8(6), 327–338.
• Oakes, M., & Bor, R. (2010). The Psychology of Fear of Flying (Part II): A Critical Evaluation of Current Perspectives on Approaches to Treatment. Travel Medicine and Infectious Disease, 8(6), 339–363.
• Clark, G. I., & Rock, A. J. (2016). Processes Contributing to the Maintenance of Flying Phobia: A Narrative Review. Frontiers in Psychology, 7, 754.
• Rothbaum, B. O., Hodges, L., Smith, S., Lee, J. H., & Price, L. (2000). A Controlled Study of Virtual Reality Exposure Therapy for the Fear of Flying. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 68(6), 1020–1026.
• Maltby, N., Kirsch, I., Mayers, M., & Allen, G. J. (2002). Virtual Reality Exposure Therapy for the Treatment of Fear of Flying: A Controlled Investigation. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70(5), 1112–1118.
• Hirsch, J. A. (2012). Virtual Reality Exposure Therapy and Hypnosis for Flying Phobia in a Treatment-Resistant Patient: A Case Report. American Journal of Clinical Hypnosis, 55(2), 168–173.
• Spiegel, D., Frischholz, E. J., Maruffi, B., & Spiegel, H. (1981). Hypnotic Responsivity and the Treatment of Flying Phobia. American Journal of Clinical Hypnosis, 23(4), 239–247.
• Bakal, P. A. (1981). Hypnotherapy for Flight Phobia. American Journal of Clinical Hypnosis, 23(4), 248–251.
• Volpe, E. G., & Nash, M. R. (2012). The Use of Hypnosis for Airplane Phobia With an Obsessive Character: A Case Study. Clinical Case Studies, 11(2), 89–103.
• Vanden Bogaerde, A., & De Raedt, R. (2013). Internal Sensations as a Source of Fear: Exploring a Link Between Hypoxia and Flight Phobia. Anxiety, Stress & Coping, 26(3), 343–354.
• Sturt, J., Ali, S., Robertson, W., et al. (2012). Neurolinguistic Programming: A Systematic Review of the Effects on Health Outcomes. British Journal of General Practice, 62(604), e757–e764.