Κρίση Πανικού

Ο πανικός συχνά ξεκινά από μια συνηθισμένη ή προσωρινή σωματική μεταβολή, όπως ταχυκαρδία, ζάλη, δύσπνοια ή αίσθημα θερμότητας. Όταν αυτή η αίσθηση ερμηνευτεί ως ένδειξη επικείμενου κινδύνου, ο φόβος αυξάνεται. Η αύξηση του φόβου προκαλεί μεγαλύτερη σωματική διέγερση, η οποία μοιάζει να επιβεβαιώνει ότι πράγματι συμβαίνει κάτι επικίνδυνο. Η προσπάθεια να καταπολεμηθούν με αγωνία τα συμπτώματα μπορεί να τα ενισχύσει. Μέσα από την Κλινική Υπνοθεραπεία και τη σωματική επίγνωση, το άτομο μαθαίνει να παραμένει περισσότερο παρόν, να αναγνωρίζει τι του συμβαίνει και να επιτρέπει στην ένταση να αποκλιμακώνεται χωρίς να την τροφοδοτεί με νέες φοβικές ερμηνείες.

Γιατί Εμφανίζονται οι Κρίσεις Πανικού;

---

Δεν υπάρχει μία μοναδική αιτία. Η εμφάνιση κρίσεων πανικού μπορεί να σχετίζεται με αυξημένη ευαισθησία στις σωματικές αισθήσεις, παρατεταμένο στρες, έντονη συναισθηματική φόρτιση, προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες, έλλειψη ύπνου, σωματική εξάντληση, υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης, χρήση ή διακοπή αλκοόλ, φαρμάκων ή άλλων ουσιών, καθώς και με βιολογικούς και οικογενειακούς παράγοντες. Ορισμένες φορές ένα μέρος, ένας ήχος, μια μυρωδιά ή μια σωματική αίσθηση μπορεί να συνδεθεί ασυνείδητα με μια παλαιότερη τρομακτική εμπειρία.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πίσω από κάθε κρίση υπάρχει υποχρεωτικά ένα παιδικό τραύμα ή μία απωθημένη ανάμνηση. Όταν το ιστορικό δείχνει σύνδεση με προηγούμενες εμπειρίες, αυτές μπορούν να διερευνηθούν με προσοχή. Δεν είναι απαραίτητο να «επιστρέψει» κάποιος σε συγκεκριμένη ηλικία ή να ξαναζήσει στιγμές τρόμου, ντροπής ή θλίψης για να υπάρξει βελτίωση. Η επεξεργασία μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια, απόσταση και σεβασμό στα όρια του ατόμου.

Όταν το Σώμα Σημαίνει Συναγερμό

---

Η κρίση πανικού είναι μια απότομη έξαρση έντονου φόβου ή δυσφορίας, η οποία κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά. Μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και όταν το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας και δεν αντιλαμβάνεται κάποιον άμεσο κίνδυνο. Συχνά συνοδεύεται από ταχυπαλμία, εφίδρωση, τρέμουλο, δύσπνοια, αίσθημα πνιγμού, πόνο ή δυσφορία στο στήθος, ναυτία, ζάλη, τάση λιποθυμίας, ρίγη, εξάψεις, μούδιασμα.

Μπορεί επίσης να εμφανιστεί αίσθηση απομάκρυνσης από τον εαυτό ή την πραγματικότητα, μαζί με έντονο φόβο απώλειας του ελέγχου ή θανάτου. Παρότι τα συμπτώματα κορυφώνονται γρήγορα, η συνολική εμπειρία δεν διαρκεί πάντοτε μόνο δέκα λεπτά. Ορισμένες σωματικές αισθήσεις μπορεί να υποχωρήσουν σύντομα, ενώ άλλες μπορεί να επιμείνουν περισσότερο.

Πώς Μπορεί να Βοηθήσει η Κλινική Υπνοθεραπεία;

---

Η Κλινική Υπνοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να κατανοήσει τι συμβαίνει στο σώμα του, να μειώσει τον φόβο απέναντι στα συμπτώματα και να αναπτύξει έναν διαφορετικό τρόπο ανταπόκρισης στις πρώτες ενδείξεις πανικού. Στόχος δεν είναι απλώς να «σταματήσει» προσωρινά η κρίση, αλλά να περιοριστεί ο κύκλος μέσα από τον οποίο μια σωματική αίσθηση ερμηνεύεται ως κίνδυνος και προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη διέγερση. Κατά την ύπνωση η προσοχή στρέφεται με ελεγχόμενο τρόπο προς τις εσωτερικές αισθήσεις, χωρίς το άτομο να κατακλύζεται από αυτές.

Η ταχυκαρδία, η αλλαγή της αναπνοής, η ζάλη ή η μυϊκή ένταση μπορούν σταδιακά  μέσα από τις συνεδρίες να γίνουν αντιληπτές ως προσωρινές αντιδράσεις του οργανισμού και όχι ως απόδειξη ότι επίκειται έμφραγμα, λιποθυμία, απώλεια ελέγχου ή θάνατος. Μέσα από θετικές υποβολές, καθοδηγούμενη νοερή απεικόνιση και εξάσκηση απευαισθητοποίησης σε καταστάσεις που προηγουμένως προκαλούσαν φόβο, το άτομο μπορεί να αρχίσει να αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια μέσα στο σώμα του. Ο φόβος αυτός συχνά οδηγεί σε συνεχή αυτοπαρατήρηση, αποφυγή χώρων και δραστηριοτήτων και περιορισμό της καθημερινής ζωής.

Παράλληλα, ενισχύονται η αυτοπεποίθηση, η αίσθηση προσωπικού ελέγχου και η εμπιστοσύνη στην ικανότητα του οργανισμού να επιστρέφει από την ένταση στην ηρεμία. Η υπνοθεραπεία μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διαχείριση του φόβου και την αποφυγή μιας επόμενης κρίσης. Όσο το άτομο μαθαίνει να αντιμετωπίζει διαφορετικά τις σωματικές του αισθήσεις, τόσο μειώνεται η ανάγκη να ελέγχει διαρκώς αν «κάτι αρχίζει να συμβαίνει».

Δουλεύοντας με το Σώμα και το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα

---

Η κρίση πανικού δεν είναι μόνο μια σκέψη. Είναι μια έντονη σωματική εμπειρία που επηρεάζει την αναπνοή, τον καρδιακό ρυθμό, τη μυϊκή ένταση, τη θερμοκρασία του σώματος, την πέψη και την αίσθηση προσανατολισμού και ασφάλειας. Επιστημονικά, είναι ακριβέστερο να μιλάμε για υποστήριξη της ρύθμισης του αυτόνομου νευρικού συστήματος και όχι απλώς για «χαλάρωση του κεντρικού νευρικού συστήματος». Το αυτόνομο νευρικό σύστημα ρυθμίζει λειτουργίες που δεν χρειάζεται να ελέγχουμε συνειδητά, όπως τον καρδιακό ρυθμό, την αναπνοή, την εφίδρωση και μέρος της πεπτικής λειτουργίας.

Κατά την κρίση πανικού κυριαρχεί μια έντονη κατάσταση κινητοποίησης και επαγρύπνησης. Ο οργανισμός συμπεριφέρεται σαν να υπάρχει άμεση απειλή: η καρδιά επιταχύνει, η αναπνοή γίνεται γρηγορότερη ή πιο ρηχή και οι μύες προετοιμάζονται για αντίδραση. Η υπνοθεραπεία μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες μέσα στις οποίες μειώνεται σταδιακά αυτή η υπερβολική ενεργοποίηση και ενισχύεται η δυνατότητα επιστροφής σε μια πιο σταθερή κατάσταση.

Η έρευνα πάνω στις ψυχοφυσιολογικές επιδράσεις της ύπνωσης δείχνει ότι, ανάλογα με το είδος των υποβολών και τη θεραπευτική διαδικασία, μπορεί να παρατηρηθεί μείωση της συμπαθητικής διέγερσης και ενίσχυση της παρασυμπαθητικής δραστηριότητας. Αυτό μπορεί να εκφραστεί μέσα από πιο σταθερή αναπνοή, μείωση της μυϊκής έντασης και μεγαλύτερη αίσθηση σωματικής ηρεμίας. Στη συνεδρία δεν ζητείται από το άτομο να αγνοήσει ή να καταπολεμήσει το σώμα του. Αντίθετα, μαθαίνει να το ακούει χωρίς να τρομάζει από κάθε πληροφορία. Η σωματική αίσθηση αναγνωρίζεται, παρατηρείται και σταδιακά αλλάζει η αυτόματη αίσθηση του κινδύνου .

Η Συμβολή του SomatoEmotional Release

---

Το SomatoEmotional Release – SER, το οποίο αναπτύχθηκε από τον Dr John E. Upledger και τον Dr Zvi Karni στο πλαίσιο της Κρανιοϊερής Θεραπείας, διερευνά τη σχέση ανάμεσα στη σωματική ένταση, στο συναίσθημα και στις προηγούμενες εμπειρίες. Στην κρίση πανικού, το άτομο μπορεί να αισθάνεται ότι το σώμα του ενεργοποιείται πριν ακόμη προλάβει να καταλάβει συνειδητά τι το φόβισε. Μια αλλαγή στην αναπνοή, μια πίεση στο στήθος, ένας κόμπος στον λαιμό ή στο στομάχι και μια αίσθηση αστάθειας μπορεί να γίνουν το πρώτο σημείο από το οποίο ξεκινά ο πανικός. Μέσα από ήπια επαφή, σωματική επίγνωση και, όταν χρειάζεται, θεραπευτικό διάλογο, το SER προσφέρει χώρο για να παρατηρηθούν αυτές οι αντιδράσεις χωρίς πίεση.

Το άτομο δεν καλείται να επιβάλει στο σώμα του να χαλαρώσει ούτε να αναβιώσει υποχρεωτικά μια δύσκολη εμπειρία. Δίνεται χρόνος ώστε η αναπνοή, η μυϊκή ένταση και η αίσθηση προστασίας να αρχίσουν να μεταβάλλονται με τον προσωπικό του ρυθμό. Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης, διερευνάται εάν μια σημερινή σωματική αντίδραση συνδέεται συναισθηματικά με κάποια προηγούμενη εμπειρία φόβου, αδυναμίας ή απώλειας ελέγχου. Δεν σημαίνει ότι οι ιστοί αποθηκεύουν αναμνήσεις με τον ίδιο τρόπο που τις επεξεργάζεται ο εγκέφαλος. Είναι επιστημονικά ασφαλέστερο να πούμε ότι προηγούμενες εμπειρίες μπορούν να διαμορφώσουν μοτίβα συμπεριφοράς, τα οποία εκφράζονται μέσα από το νευρικό σύστημα, τη στάση του σώματος, την αναπνοή και τη μυϊκή ένταση.

Μια σωματική αίσθηση ή εικόνα που εμφανίζεται κατά τη διαδικασία δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι ένα γεγονός συνέβη ακριβώς με τον τρόπο που αναδύεται. Μπορεί, όμως, να έχει σημαντική προσωπική και συναισθηματική αξία. Το ζητούμενο δεν είναι να αποδειχθεί ιστορικά μια ανάμνηση, αλλά να αναγνωριστεί με ασφάλεια η εμπειρία που βιώνει σήμερα το άτομο και να μειωθεί η σωματική και συναισθηματική της ένταση. Η ερευνητική τεκμηρίωση για το SomatoEmotional Release ειδικά στις κρίσεις πανικού παραμένει περιορισμένη. Για τον λόγο αυτό παρουσιάζεται ως συμπληρωματικό σωματοκεντρικό εργαλείο σε συνδυασμό με την Κλινική υπνοθεραπεία.

Αριθμός Συνεδριών

---

Ο αριθμός των συνεδριών διαμορφώνεται σύμφωνα με το ιστορικό, τη συχνότητα και την ένταση των κρίσεων, τον φόβο επανεμφάνισής τους και την παρουσία άλλων δυσκολιών. Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να παρατηρηθεί βελτίωση από τις πρώτες συνεδρίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει εγγυημένο ή ίδιο αποτέλεσμα για όλους. Ένας αρχικός κύκλος 3–6 συνεδριών μπορεί να αποτελέσει ένα πρακτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αξιολογείται η ανταπόκριση και η πρόοδος.

Σημαντική Ενημέρωση

Επειδή τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού μπορεί να μοιάζουν με συμπτώματα καρδιολογικών, αναπνευστικών, ενδοκρινολογικών ή άλλων οργανικών καταστάσεων, είναι σημαντικό να προηγείται ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται για πρώτη φορά ή διαφέρουν από προηγούμενα επεισόδια. Η Κλινική Υπνοθεραπεία δεν αντικαθιστά την ιατρική, ψυχολογική ή ψυχιατρική φροντίδα.

Βιβλιογραφία

• American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision – DSM-5-TR.
• Cook, A. C., et al. (2024). The Neurophysiological Effects of Craniosacral Treatment on Heart Rate Variability: A Systematic Review of Literature and Meta-Analysis. Cureus, 16(7), e64807.
• Fernandez, A., Urwicz, L., Vuilleumier, P., & Berna, C. (2022). Impact of Hypnosis on Psychophysiological Measures: A Scoping Literature Review. American Journal of Clinical Hypnosis, 64(1), 36–52.
• Iglesias, A., & Iglesias, A. (2005). Awake-Alert Hypnosis in the Treatment of Panic Disorder: A Case Report. American Journal of Clinical Hypnosis, 47(4), 249–257.
• Khalsa, S. S., et al. (2018). Interoception and Mental Health: A Roadmap. Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging, 3(6), 501–513.
• Kyriakoulis, P., & Kyrios, M. (2023). Biological and Cognitive Theories Explaining Panic Disorder: A Narrative Review. Frontiers in Psychiatry, 14, 957515.
• National Institute for Health and Care Excellence. Generalised Anxiety Disorder and Panic Disorder in Adults: Management – CG113.
• National Institute of Mental Health. (2025). Panic Disorder: What You Need to Know.
• Pelissolo, A. (2016). Hypnosis for Anxiety and Phobic Disorders: A Review of Clinical Studies. La Presse Médicale, 45(3), 284–290.
• Quadt, L., Critchley, H. D., & Garfinkel, S. N. (2018). The Neurobiology of Interoception in Health and Disease. Annals of the New York Academy of Sciences, 1428(1), 112–128.
• Reid, D. B. (2017). Treating Panic Disorder Hypnotically. American Journal of Clinical Hypnosis, 60(2), 137–148.
• Upledger Institute International. What Is SomatoEmotional Release?.
• Valentine, K. E., Milling, L. S., Clark, L. J., & Moriarty, C. L. (2019). The Efficacy of Hypnosis as a Treatment for Anxiety: A Meta-Analysis. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 67(3), 336–363.