Ψυχολογική Υποστήριξη στη Διαδρομή της Γονιμότητας
Υποστήριξη στη Φυσική και Υποβοηθούμενη Σύλληψη
«Όταν η επιθυμία για ένα παιδί συναντά την αβεβαιότητα, η ψυχική φροντίδα μπορεί να γίνει ένας σταθερός τόπος μέσα στη διαδρομή.»
Η επιθυμία να αποκτήσετε ένα παιδί μπορεί να φέρει χαρά, συγκίνηση και όνειρα για το μέλλον. Όταν όμως η σύλληψη καθυστερεί, κάθε μήνας μπορεί να μετατρέπεται σε έναν κύκλο προσμονής, αγωνίας και απογοήτευσης. Εξετάσεις, θεραπείες, ημερομηνίες και αποτελέσματα αρχίζουν σταδιακά να καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της καθημερινότητας, ενώ η φράση «μην αγχώνεσαι» συνήθως προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη πίεση. Δεν χρειάζεται να είστε συνεχώς δυνατοί ούτε να διανύετε αυτή την πορεία μόνοι. Η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να σας βοηθήσει να μειώσετε την ένταση, να νιώσετε ξανά κοντά στο σώμα σας και να συνεχίσετε την προσπάθειά σας με περισσότερη ηρεμία, εμπιστοσύνη και εσωτερική δύναμη.
Η Συμβολή της Κλινικής Υπνοθεραπείας
Η Κλινική Υπνοθεραπεία μπορεί να υποστηρίξει τόσο τη φυσική προσπάθεια σύλληψης όσο και την ψυχολογική προετοιμασία για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Μέσα σε μια κατάσταση βαθιάς χαλάρωσης και εστιασμένης προσοχής, δημιουργείται ο απαραίτητος εσωτερικός χώρος για να απομακρυνθείτε προσωρινά από την αγωνία του αποτελέσματος και να ακούσετε με μεγαλύτερη καθαρότητα τις πραγματικές σας ανάγκες. Κατά την ύπνωση παραμένετε ξύπνιοι και διατηρείτε τον έλεγχο. Η προσοχή στρέφεται στην αναπνοή, στις σωματικές αισθήσεις και στις εσωτερικές εικόνες, ώστε να γίνει ευκολότερη η χαλάρωση και η επεξεργασία των φόβων, της απογοήτευσης και των σκέψεων που επαναλαμβάνονται.
Μαζί μπορούμε να δουλέψουμε πάνω στον φόβο των εξετάσεων, των ενέσεων ή μιας ακόμη ανεπιτυχούς προσπάθειας, στην αγωνία πριν από την ωοληψία ή την εμβρυομεταφορά και στη δύσκολη αναμονή μέχρι το αποτέλεσμα. Παράλληλα, μπορείτε να μάθετε τεχνικές αυτοΰπνωσης και χαλάρωσης που θα χρησιμοποιείτε στην καθημερινότητά σας και κατά τη διάρκεια των ιατρικών διαδικασιών. Σκοπός της συνεργασίας μας είναι να σας βοηθήσει να προχωρήσετε προς τον στόχο της σύλληψης με λιγότερη εσωτερική πίεση, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον εαυτό σας και ουσιαστική ψυχολογική προετοιμασία. Δεν μπορούμε να καθορίσουμε το αποτέλεσμα, μπορούμε όμως να φροντίσουμε ώστε να συναντήσετε αυτή την προσπάθεια στις καλύτερες δυνατές ψυχικές συνθήκες, χωρίς να χάσετε μέσα στην αγωνία την επαφή με τον εαυτό σας, τη σχέση σας και τη ζωή σας.
Όταν η Προσπάθεια Αρχίζει να Καταλαμβάνει Όλη τη Ζωή
Η αναμονή ενός θετικού αποτελέσματος μπορεί να γίνει εξαντλητική. Μερικές φορές υπάρχει φόβος ακόμη και απέναντι στην ελπίδα: «Αν πιστέψω ότι αυτή τη φορά θα συμβεί και απογοητευτώ ξανά, θα πονέσω περισσότερο». Άλλοτε μπορεί να εμφανιστούν θυμός, αίσθημα αδικίας, ενοχή ή η σκέψη ότι το σώμα σάς έχει απογοητεύσει. Σε αυτή τη διαδρομή χρειάζεται ένας χώρος όπου δεν θα σας ζητηθεί να σκέφτεστε διαρκώς θετικά ούτε να κρύβετε τα δύσκολα συναισθήματά σας. Μέσα από τη συνεργασία μας μπορείτε να εκφράσετε ελεύθερα όσα βιώνετε, να αποφορτίσετε την ένταση και να ανακτήσετε σταδιακά την αίσθηση ότι η ζωή σας εξακολουθεί να έχει νόημα, ομορφιά και κίνηση, ακόμη και μέσα στην αναμονή. Ο στόχος δεν είναι να πάψετε να επιθυμείτε ένα παιδί. Είναι να μπορείτε να κρατάτε αυτή την επιθυμία με αγάπη, χωρίς να γίνεται καθημερινά πηγή φόβου, ενοχής και εξάντλησης.
Άγχος και Γονιμότητα
Το έντονο ή παρατεταμένο στρες μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη διάθεση, τη σεξουαλική επιθυμία, τη σχέση του ζευγαριού και τη συνολική ποιότητα ζωής. Σε περιπτώσεις μεγάλης σωματικής ή ψυχικής επιβάρυνσης μπορεί επίσης να επηρεαστούν ο εμμηνορροϊκός κύκλος και η ωορρηξία. Η σχέση, όμως, ανάμεσα στο άγχος και στη γονιμότητα είναι σύνθετη. Το γεγονός ότι κάποιος αισθάνεται άγχος δεν σημαίνει ότι αυτό αποτελεί την αιτία της δυσκολίας σύλληψης. Πολύ συχνά η ίδια η προσπάθεια, οι εξετάσεις και η αβεβαιότητα δημιουργούν το άγχος.
Η υπογονιμότητα μπορεί να συνδέεται με γυναικείους, ανδρικούς, συνδυασμένους ή ανεξήγητους μετά τη διερεύνηση ιατρικούς παράγοντες. Η «ανεξήγητη υπογονιμότητα» δεν αποτελεί απόδειξη ότι υπάρχει κάποιο ασυνείδητο συναισθηματικό εμπόδιο. Κανένας άνθρωπος δεν ευθύνεται για μια ανεπιτυχή προσπάθεια επειδή φοβήθηκε, στενοχωρήθηκε ή δεν κατάφερε να χαλαρώσει αρκετά. Η διαχείριση του άγχους παραμένει πολύτιμη, όχι επειδή εγγυάται τη σύλληψη, αλλά επειδή προστατεύει την ψυχική υγεία, διευκολύνει την καθημερινότητα και επιτρέπει στο άτομο να συμμετέχει στη διαδικασία με μεγαλύτερη σταθερότητα και καθαρότητα.
Υποστήριξη κατά την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή
Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι η ζωή κινείται αποκλειστικά γύρω από ορμόνες, εξετάσεις, ραντεβού και ημερομηνίες. Το σώμα παρακολουθείται συνεχώς και κάθε μικρή αίσθηση μπορεί να ερμηνεύεται ως ένδειξη επιτυχίας ή αποτυχίας. Η υπνοθεραπευτική υποστήριξη μπορεί να σας βοηθήσει να προετοιμαστείτε ψυχολογικά για κάθε στάδιο, να μειώσετε τον φόβο απέναντι στις ιατρικές πράξεις και να δημιουργήσετε έναν εσωτερικό τόπο ηρεμίας στον οποίο θα μπορείτε να επιστρέφετε όταν η αγωνία αυξάνεται. Μία παλαιότερη μελέτη παρατήρησης εξέτασε τη χρήση της ύπνωσης κατά την εμβρυομεταφορά και κατέγραψε θετικά αποτελέσματα. Επειδή, όμως, δεν επρόκειτο για ισχυρή τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή, τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η ύπνωση αυξάνει τις πιθανότητες εμφύτευσης ή εγκυμοσύνης.Μπορούμε να δουλέψουμε πάνω:
- στον φόβο για τις ενέσεις και το κλινικό περιβάλλον,
- στην ένταση πριν από την ωοληψία ή την εμβρυομεταφορά,
- στην αγωνία για την εμφύτευση και το αποτέλεσμα,
- στη δυσκολία του ύπνου και της ξεκούρασης,
- στην απογοήτευση μετά από μια ανεπιτυχή προσπάθεια,
- στην ψυχολογική προετοιμασία για έναν επόμενο κύκλο,
- στην ανάγκη να κάνετε μια παύση χωρίς να αισθάνεστε ότι εγκαταλείπετε τον στόχο σας.
Η Σχέση με το Σώμα
Όταν το σώμα εξετάζεται, αξιολογείται και υποβάλλεται επανειλημμένα σε ιατρικές διαδικασίες, μπορεί να αρχίσει να βιώνεται σαν κάτι που πρέπει διαρκώς να αποδίδει. Κάθε κύκλος γίνεται μια δοκιμασία και κάθε αποτέλεσμα μοιάζει να καθορίζει την αξία του. Η Κλινική Υπνοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση μιας πιο ήρεμης και τρυφερής σχέσης με το σώμα. Σταδιακά, η προσοχή μετακινείται από τη συνεχή επιτήρηση προς την ακρόαση, τη φροντίδα και την αποδοχή. Το σώμα δεν αντιμετωπίζεται ως εχθρός ή ως κάτι που σας έχει προδώσει, αλλά ως ένα ζωντανό μέρος του εαυτού σας που χρειάζεται στήριξη και σεβασμό. Η ψυχική σας δύναμη δεν μετριέται από το πόσο γρήγορα θα συλλάβετε ούτε η προσωπική σας αξία εξαρτάται από ένα ιατρικό αποτέλεσμα.
Η Σχέση του Ζευγαριού
Η προσπάθεια για ένα παιδί μπορεί να επηρεάσει κάθε σύντροφο διαφορετικά. Ο ένας μπορεί να έχει ανάγκη να μιλά συνεχώς, ενώ ο άλλος να αποσύρεται ή να δυσκολεύεται να εκφράσει τον φόβο του. Η σεξουαλική επαφή μπορεί να συνδεθεί με ημερομηνίες και υποχρέωση, χάνοντας σταδιακά τον αυθορμητισμό και την οικειότητά της. Η υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει τους συντρόφους να επικοινωνήσουν χωρίς να κατηγορούν τον εαυτό τους ή ο ένας τον άλλον. Να κατανοήσουν ότι δεν χρειάζεται να αισθάνονται ή να αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο για να παραμένουν ενωμένοι. Και να θυμηθούν ότι, πριν από την προσπάθεια, υπάρχει μια σχέση που χρειάζεται χώρο, τρυφερότητα και φροντίδα.
Η Εστιασμένη στις Λύσεις Προσέγγιση
Η Εστιασμένη στις Λύσεις Προσέγγιση στρέφει την προσοχή στις δυνάμεις, στις διαθέσιμες επιλογές και σε όσα μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα πιο υποστηρικτική. Δεν αγνοεί τον πόνο ή την αβεβαιότητα, αλλά βοηθά το άτομο να μη νιώθει εγκλωβισμένο αποκλειστικά σε αυτά. Μέσα από μικρούς και ρεαλιστικούς στόχους μπορούμε να δουλέψουμε για καλύτερο ύπνο, περισσότερο χρόνο ξεκούρασης, σαφέστερα όρια απέναντι στις ερωτήσεις του περιβάλλοντος, ουσιαστικότερη επικοινωνία με τον σύντροφο και διατήρηση δραστηριοτήτων που προσφέρουν χαρά και νόημα.
Η Συμβολή του NLP και του Social Panorama
Επιλεγμένες τεχνικές του NLP μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επεξεργασία των εσωτερικών εικόνων και των σκέψεων που συνδέουν κάθε προσπάθεια με τον φόβο ή την αποτυχία. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μεγαλύτερη ευελιξία και να ενισχυθούν εσωτερικές εικόνες ηρεμίας, δύναμης και εμπιστοσύνης. Με το Social Panorama μπορούμε να διερευνήσουμε πώς βιώνετε εσωτερικά τη σχέση σας με τον σύντροφο, την οικογένεια, τον ιατρό και τα πρόσωπα που επηρεάζουν τη διαδρομή σας. Έτσι μπορεί να γίνει ευκολότερο να προστατεύσετε τον προσωπικό σας χώρο, να θέσετε όρια στις πιεστικές ερωτήσεις και να επιλέξετε σε ποιους ανθρώπους θέλετε να εμπιστευτείτε την εμπειρία σας. Οι προσεγγίσεις αυτές χρησιμοποιούνται ως εργαλεία προσωπικής και συναισθηματικής υποστήριξης και όχι ως ιατρικές παρεμβάσεις για την αύξηση της γονιμότητας.
Κρανιοϊερή Προσέγγιση και Σωματοσυναισθηματική Απελευθέρωση
Η Κρανιοϊερή Θεραπεία και η Σωματοσυναισθηματική Απελευθέρωση (SomatoEmotional Release® – SER) μπορούν να προσφέρουν έναν ήρεμο χρόνο επαφής με το σώμα, μέσα από ήπιους χειρισμούς, σωματική επίγνωση και συναισθηματική αποφόρτιση. Για έναν άνθρωπο που αισθάνεται ότι το σώμα του βρίσκεται συνεχώς υπό παρακολούθηση ή πίεση, αυτή η εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος ξεκούρασης και επανασύνδεσης. Οι μέθοδοι αυτές δεν αντιμετωπίζουν οργανικά αίτια υπογονιμότητας και δεν προκαλούν εμφύτευση ή σύλληψη. Εφαρμόζονται συμπληρωματικά και, κατά τη διάρκεια ιατρικής αγωγής ή εγκυμοσύνης, πάντοτε σε συνεννόηση με την ιατρική ομάδα.
Τι Μπορεί να Σας Προσφέρει η Συνεργασία Μας
Ανάλογα με τις ανάγκες και το προσωπικό σας ιστορικό, η συνεργασία μας μπορεί να σας βοηθήσει:
- να μειώσετε το άγχος και την καθημερινή ένταση,
- να προετοιμαστείτε ψυχολογικά για εξετάσεις και ιατρικές διαδικασίες,
- να διαχειριστείτε τον φόβο για τις ενέσεις ή το αποτέλεσμα,
- να ενισχύσετε την εμπιστοσύνη προς τον εαυτό και το σώμα σας,
- να αποφορτιστείτε από προηγούμενες απογοητεύσεις ή απώλειες,
- να περιορίσετε την ενοχή και την αίσθηση προσωπικής αποτυχίας,
- να προστατεύσετε τη σχέση και την οικειότητά σας,
- να θέσετε όρια στην πίεση του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος,
- να προχωρήσετε στην επόμενη απόφαση με μεγαλύτερη καθαρότητα,
- να κρατήσετε ζωντανή την ελπίδα χωρίς να κατακλύζεστε από την αγωνία
Σημαντική Ενημέρωση
Η Κλινική Υπνοθεραπεία, η Εστιασμένη στις Λύσεις Προσέγγιση, το NLP, το Social Panorama, η Κρανιοϊερή Θεραπεία και η Σωματοσυναισθηματική Απελευθέρωση εφαρμόζονται συμπληρωματικά. Δεν αντικαθιστούν τη γυναικολογική, ανδρολογική, ενδοκρινολογική ή εξειδικευμένη αναπαραγωγική φροντίδα. Η διερεύνηση της γονιμότητας χρειάζεται να πραγματοποιείται από κατάλληλα καταρτισμένους ιατρούς και, όπου απαιτείται, να αφορά και τους δύο συντρόφους. Κατά τη διάρκεια φαρμακευτικής αγωγής, ωοληψίας, εμβρυομεταφοράς ή εγκυμοσύνης, κάθε συμπληρωματική σωματική προσέγγιση εφαρμόζεται μόνο σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
Βιβλιογραφία
- Boivin, J., Griffiths, E., & Venetis, C. A. (2011). Emotional distress in infertile women and failure of assisted reproductive technologies: Meta-analysis of prospective psychosocial studies. BMJ, 342, d223. BMJ
- Domar, A. D., Clapp, D., Slawsby, E. A., Dusek, J., Kessel, B., & Freizinger, M. (2000). Impact of group psychological interventions on pregnancy rates in infertile women. Fertility and Sterility, 73(4), 805–811. PubMed
- Frederiksen, Y., Farver-Vestergaard, I., Skovgård, N. G., Ingerslev, H. J., & Zachariae, R. (2015). Efficacy of psychosocial interventions for psychological and pregnancy outcomes in infertile women and men: A systematic review and meta-analysis. BMJ Open, 5, e006592. BMJ Open
- Gameiro, S., Boivin, J., Dancet, E., et al. (2015). ESHRE guideline: Routine psychosocial care in infertility and medically assisted reproduction—A guide for fertility staff. Human Reproduction, 30(11), 2476–2485. Human Reproduction
- Levitas, E., Parmet, A., Lunenfeld, E., Bentov, Y., Burstein, E., Friger, M., & Potashnik, G. (2006). Impact of hypnosis during embryo transfer on the outcome of in vitro fertilization–embryo transfer: A case-control study. Fertility and Sterility, 85(5), 1404–1408. Fertility and Sterility
- Rooney, K. L., & Domar, A. D. (2018). The relationship between stress and infertility. Dialogues in Clinical Neuroscience, 20(1), 41–47. PubMed Central
- American Society for Reproductive Medicine. Stress and infertility. ReproductiveFacts.org
- European Society of Human Reproduction and Embryology. Routine psychosocial care in infertility and medically assisted reproduction. ESHRE
- National Institute for Health and Care Excellence. Fertility problems: Assessment and treatment (CG156). NICE
Βιβλιογραφία
- Ο Δρ. Ernest L. Rossi ειδικεύεται στην ψυχοβιολογία και στη σχέση μεταξύ του μυαλού και της φυσικής σωματικής κατάστασης. Έχει διεξαγάγει εκτεταμένες έρευνες για να υποδείξει ότι τα ανθρώπινα γονίδια πρέπει να βρίσκονται σε κατάσταση φυσικής ετοιμότητας για να πραγματοποιηθεί η σύλληψη και ότι οι προτάσεις υπνωτικού τύπου μπορούν να ενεργοποιήσουν συγκεκριμένα γονίδια.
- Η Dr. Alice Domar έχει δημοσιευτεί σε αρκετά σημαντικά περιοδικά, όπως η Γονιμότητα & Στειρότητα (1990 και 2000) και η Εφημερίδα της Αμερικανικής Ένωσης Ιατρικών Γυναικών (1999). Τονίζει τις τεχνικές “μυαλού / σώματος” που περιλαμβάνουν “υποβολές αυτo-υπνωσης” για τη μείωση του άγχους που παρεμβαίνει στη σύλληψη και στην υγιή εγκυμοσύνη. Η Domar είναι ο συγγραφέας του βιβλίου “Conquering infertility” και άλλα βιβλία για το θέμα.
https://www.bostonivf.com/our-practice/physicians/AliceDomar/
- Ο Δρ Gayle Peterson έχει αναπτύξει μια τεχνική που ονομάζεται “ύπνωση που έχει ως βάση το σώμα” (Body-Centered Hypnosis). Ο Δρ Peterson έχει διαπιστώσει ότι οι υψηλές καταστάσεις άγχους στη μητέρα πρέπει να μειωθούν προκειμένου να εξομαλυνθεί η εγκυμοσύνη και η γέννηση. Τοποθετεί αρκετές ερευνητικές μελέτες που υποδεικνύουν μια θετική σχέση μεταξύ γονιμότητας και θεραπειών που βασίζονται στην ύπνωση. Είναι πρωτοπόρος στο πεδίο των καταστάσεων μυαλού / σώματος και τις επιπτώσεις τους στη γονιμότητα, την εγκυμοσύνη και τη γέννηση.
http://psychceu.com/peterson/hypnosis.html
- Στο Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας στη Λισαβόνα της Πορτογαλίας, μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής την Katharina Hirschenhauser έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι άνδρες που θέλουν να είναι πατέρες προσαρμόζουν αυτόματα τα επίπεδα τεστοστερόνης τους ακριβώς την κατάλληλη στιγμή (το μέσο των εμμηνορροϊκών κύκλων των συντόφων τους). Ίσως δεν υπάρχει καλύτερη υπνωτική πρόταση για έναν άνδρα από την ιδέα ότι θέλει να γίνει πατέρας.
- Οι γυναίκες που πάσχουν από κατάθλιψη και άγχος είναι δύο φορές πιο πιθανό να έχουν προβλήματα με τη σύλληψη. Σε μία μελέτη, το 60% των γυναικών που έλαβαν θεραπεία για κατάθλιψη κατάφεραν να συλλάβουν εντός 6 μηνών, σε αντίθεση με το 24% μόνο των γυναικών που δεν είχαν υποβληθεί σε θεραπεία. (Nicholas, M 3 Steps to Fertility pg49)



